การเลือกใช้แปรงสีฟัน PDF พิมพ์ อีเมล
เขียนโดย งานทันตสาธารณสุข   
วันจันทร์ที่ 11 กรกฏาคม 2011 เวลา 15:56 น.

           ควรเลือกด้ามแปรงที่มีลักษณะตรง ยาวประมาณ 16 เซนติเมตร ด้ามแปรงควรจับถนัดมือ ส่วนหัวของแปรงมีลักษณะมนกลม สอดเข้าไปทำความสะอาดฟันทุกซี่ในช่องปากได้ง่าย และแปรงได้ทีละหลาย ๆ ซี่ ชนิดของขนแปรงควรเลือกใช้ขนแปรงไนลอนชนิดอ่อน มีเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากับ 0.2 มิลลิเมตร ความยาวของขนแปรงทุกเส้นยาว 10 มิลลิเมตร ปลายขนแปรงมีลักษณะมนกลม เรียบ และไม่แตกปลาย ขนแปรงมีสปริงตัวดีไม่ว่าแห้งหรือเปียกชื้น ขนแปรงมี 3-4 แถว กลุ่มขนแปรงแต่ละกลุ่มมีขนแปรงไม่เกิน 36-44 เส้น เพื่อทำความสะอาดง่าย ไม่ให้เศษอาหาร แบคทีเรีย และเศษของยาสีฟันสะสมที่ขนแปรง นอกจากนี้ ลักษณะการจัดเรียงของขนแปรงดังกล่าวจะทำให้แต่ละเส้นช่วยพยุงซึ่งกันและกันเมื่อได้รับแรงกด


วิธีจับด้ามแปรงสีฟัน


      โดยการวางนิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้บริเวณด้านข้างของแปรง เพื่อจะกดและพลิกแปรงสีฟันไปตามตำแหน่งของฟัน ส่วนนิ้วกลาง นิ้วนาง และนิ้วก้อยจับด้ามแปรงสีฟันไว้ การกดแปรงใช้แรงจากกล้ามเนื้อแขนสำหรับการแปรงทุกวิธี


วิธีการแปรงฟัน


      เป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุด ของการแปรงฟัน มีหลายวิธี แต่ทุกวิธีที่แปรง ต้องให้ฟันทุกซี่ ทุกด้าน สะอาด กำจัดคราบจุลินทรีย์ให้มากที่สุด
วิธีที่แนะนำสำหรับประชาชนทั่วไป คือวิธีแปรงฟันแบบขยับปัด (Modified bass technique) ร่วมกับการใช้ยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์ ความถี่ในการแปรง อย่างน้อยวันละ 2 เวลาที่ใช้แปรงอย่างน้อยครั้งละ 3-5 นาที


วิธีการแปรงฟันแบบขยับปัด (Modified bass technique)
      โดยวางแปรงสีฟันให้แนวของด้ามแปรงขนานกับแนวการเรียงตัวของฟัน วางขนแปรงให้อยู่บริเวณคอฟันกับขอบเหงือก โดยวางบริเวณละ 2-3 ซี่ ปลายขนแปรงวางทำมุมประมาณ 45 องศากับแกนฟัน และชี้ไปทางปลายรากฟัน โดยมีขนแปรงอย่างน้อยหนึ่งแถวอยู่บนเหงือก สำหรับด้านลิ้นของฟันหน้าให้วางแปรงในแนวยืน แปรงครั้งละหนึ่งซี่ โดยปลายขนแปรงอยู่บริเวณคอฟันกับขอบเหงือก ทำมุม 45 องศา กับด้านลิ้นของฟัน และชี้ไปทางปลายรากฟัน ถ้าฟันหน้าที่มีลักษณะส่วนโค้งกว้างพอ อาจวางแปรงตามแนวนอนเหมือนในฟันหลัง
หลังจากวางแปรงถูกต้องแล้ว ให้ออกแรงกดเบา ๆ จนขนแปรงงอเล็กน้อย ปลายของขนแปรงจะแทรกเข้าไปในร่องเหงือกและซอกฟัน ลึกประมาณ 0.5 – 1 มิลลิเมตร แต่ขนแปรงส่วนใหญ่จะอยู่บริเวณฟัน แล้วออกแรงสั่นเบา ๆ ไป - มาตามแนวนอน ด้วยระยะทางสั้น ๆ ประมาณ 20 ครั้งต่อตำแหน่ง โดยปลายขนแปรงอยู่ในตำแหน่งเดิม การออกแรงสั่น ลักษณะนี้เป็นการนวดเหงือกและทำให้คราบ จุลินทรีย์เกาะกับผิวฟันอย่างหลวม ๆ พร้อมที่จะหลุดออก

ต่อไปค่อยบิดข้อมือให้ขนแปรงปัดตามแนวยืนไปทางด้านบดเคี้ยวการทำเช่นนี้จะกำจัดคราบจุลินทรีย์ออกจากร่องเหงือกได้ดี สำหรับการแปรงด้านบดเคี้ยว ให้ถูไป – ถูมา ในช่วงสั้น ๆ  


การแปรงฟันให้สะอาดอย่างทั่วถึง
       จุดประสงค์ของการแปรงฟัน คือ ต้องการที่จะกำจัดคราบจุลินทรีย์ คราบเศษอาหารออกให้หมด ดังนั้น สิ่งสำคัญที่ควรคำนึงถึงเสมอในขณะที่แปรงฟัน ก็คือ ต้องแปรฟันให้สะอาดทั่วถึง ทุกซี่ ทุกด้านจริงๆ เพราะในการแปรงฟันนั้น จะมีบางจุดที่แปรงสีฟันเข้าถึงยาก หรือแปรงได้ไม่สะดวก บริเวณนั้นก็จะถูกละเลยหลงลืมไปได้ 


การจะแปรงฟันให้ครบทุกซี่ทุกด้าน สามารถทำได้โดยการแปรงฟันอย่างเป็นระบบ โดยแบ่งเป็น 3 ส่วน คือ 


       - แปรงด้านนอกของซี่ฟันก่อน คือ ด้านของฟันที่อยู่ติดกับกระพุ้งแก้ม
       - แล้วจึงแปรงด้านในของซี่ฟัน คือ ด้านของฟันที่อยู่ติดกับลิ้น หรือเพดานปาก
       - ขั้นสุดท้าย จึงแปรงด้านบดเคี้ยวของซี่ฟัน
       ในการแปรงทั้ง 3 ส่วนนี้ ให้เริ่มแปรงฟันบนก่อน โดยเริ่มจากฟันซี่ที่อยู่ในสุด ทางด้านซ้ายหรือด้านขวาก็ได้ แล้วค่อยๆ ขยับแปรงไปเรื่อยๆ จนถึงฟันซี่ในสุดของอีกด้านหนึ่ง แล้วจึงย้ายมาแปรงฟันล่าง เสร็จแล้วจึงแปรงด้านในของซี่ฟัน และด้านบดเคี้ยวของฟัน โดยทำแบบเดียวกัน
เวลาที่ใช้ในการแปรงฟันทั้งหมดนี้ ไม่ควรต่ำกว่า 3 นาที เพื่อให้ฟลูออไรด์ในยาสีฟันมีเวลาที่จำเข้าไปจับกับผิวฟัน เพื่อช่วยในกระบวนสร้างฟัน และป้องกันฟันผุได้นานพอ
         เวลาที่เหมาะสมสมในการแปรงฟัน คือ หลังอาหารทุกมื้อ และก่อนนอน โดยเฉพาะก่อนนอน ควรแปรงฟันให้สะอาดที่สุด

 

 

 

 

 

 

แก้ไขล่าสุด ใน วันพุธที่ 10 เมษายน 2013 เวลา 13:30 น.